Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το 71% των τραπεζικών λογαριασμών έχουν υπόλοιπο κάτω από 1000 ευρώ και το 13% από 1000 έως 5000. Σύνολο 84%!
Σε συζητήσεις που έχω κάνει όλα αυτά τα χρόνια που ασχολούμαι με τα ασφαλιστικά και χρηματοοικονομικά προϊόντα, έχω γνωρίσει αρκετούς που αποταμιεύουν, άλλους που λένε ότι δεν μπορούν αλλά και πολλούς που θεωρούν ότι δεν τους χρειάζεται. Παρόλο που αυτό το άρθρο αφορά περισσότερο εκείνους που ανήκουν στη δεύτερη και στην τρίτη κατηγορία, ίσως τελικά οι πιο πολλοί που θα προχωρήσουν στην ανάγνωσή του να ανήκουν στην πρώτη.
Μια ερώτηση που συχνά έκανα σε συναντήσεις με πελάτες μου, όταν μου έλεγαν ότι μπορούσαν από μόνοι τους να μαζέψουν χρήματα και πως δεν χρειάζονταν βοήθεια, ήταν τι κεφάλαιο είχαν καταφέρει να συγκεντρώσουν τα τελευταία 20 χρόνια. Δυστυχώς οι περισσότεροι μου απαντούσαν τίποτα ή πολύ λίγα.
Πάμε να δούμε λοιπόν ποιοι είναι ορισμένοι βασικοί κανόνες που πολλοί ίσως τους γνωρίζουμε αλλά δεν τους εφαρμόζουμε. Και δυστυχώς, η γνώση που δεν εφαρμόζεται δεν είναι γνώση.
ΚΑΝΟΝΑΣ 1: Αποταμιεύω από συνήθεια και όχι για ένα συγκεκριμένο σκοπό όπως η αγορά ενός αυτοκινήτου, οι διακοπές μου ή οτιδήποτε άλλο. Στην αρχή χρειάζεται πειθαρχία αλλά μετά γίνεται τρόπος ζωής και ευχαρίστηση. Η αυτοπειθαρχία δεν είναι καταπίεση, όπως κάποιοι νομίζουν, αλλά ένα χάρισμα που το διαθέτουν όσοι είναι πραγματικά ελεύθεροι γιατί δεν τους αρέσει να τους επιβάλλουν την πειθαρχία οι άλλοι.
ΚΑΝΟΝΑΣ 2: Πρώτα αποταμιεύω και μετά πληρώνω τα μηνιαία έξοδά μου. Με αυτά που μου περισσεύουν πηγαίνω για διασκέδαση, αγοράζω αυτό που επιθυμώ, κάνω ταξίδια. Αν επιλέξω να κάνω το αντίστροφο, δεν θα μου μένουν ποτέ χρήματα. Ποτέ.
ΚΑΝΟΝΑΣ 3: Παρόλο που μπορεί να οφείλουμε σε πιστωτικές κάρτες, σε καταναλωτικά ή στεγαστικά δάνεια ή οπουδήποτε αλλού, ακόμα και σε αυτήν την περίπτωση αποταμιεύουμε έστω και ένα μικρό αλλά σταθερό ποσοστό του εισοδήματός μας σε έναν ξεχωριστό λογαριασμό που δεν θα τον χρησιμοποιούμε. Θα τον ονομάσουμε Λογαριασμό Ελευθερίας και όσο θα μειώνονται οι δόσεις των χρεών μας, το ποσοστό επί του εισοδήματός μας που θα μπαίνει σε αυτόν τον λογαριασμό θα πρέπει να αυξάνεται.
ΚΑΝΟΝΑΣ 4: Η συγκέντρωση χρεών από πολλές κάρτες σε μία, παρόλο που μπορεί να φέρει χαμηλότερο επιτόκιο, αν δεν έχουμε πειθαρχία δεν αποδίδει. Και αυτό γιατί όποιος είναι εθισμένος στη δημιουργία χρέους, έχει την τάση να συσσωρεύει πάλι χρέη. Η καλύτερη μέθοδος είναι να εξοφλούμε κάθε χρέος μας χωριστά, όχι ξεκινώντας από αυτό με το μεγαλύτερο επιτόκιο, αλλά από εκείνο που είναι μικρότερο ως απόλυτο ποσό. Η αυτοπεποίθηση που μας δίνει η συγκεκριμένη μέθοδος υπερισχύει του μεγαλύτερου χρονικού διαστήματος της αποπληρωμής όλων των υποχρεώσεων και μας βοηθάει στην αλλαγή νοοτροπίας. Μας κάνει να νιώθουμε νικητές και ότι έχουμε πλέον τον έλεγχο εμείς και όχι άλλοι.
ΚΑΝΟΝΑΣ 5: Επιλέγουμε ένα είδος αποταμίευσης που να μας αποτρέπει να την διακόψουμε. Πάρα πολλοί ξεκίνησαν, τήρησαν για αρκετά χρόνια ευλαβικά το σχέδιό τους αλλά δεν τα κατάφεραν να συνεχίσουν. Η αγορά κάποιου αντικειμένου που επιθυμήσαμε εμείς ή ένα αγαπημένο μας πρόσωπο, η αποπληρωμή ενός χρέους ή οποιοσδήποτε άλλος λόγος μπορούν να εξανεμίσουν ποσά που χρειάστηκαν κόπο και χρόνο για να συσσωρευτούν. Έχω γνωστούς που σταμάτησαν την αποταμίευση με σκοπό να αποπληρώσουν το χρέος μιας πιστωτικής κάρτας και δυστυχώς οι περισσότεροι κατάφεραν και τα χρήματα που είχαν μαζέψει να χάσουν και χρέη να ξαναδημιουργήσουν.
ΚΑΝΟΝΑΣ 6: Ο μεγαλύτερος σύμμαχός μας σε μια αποταμίευση είναι ο χρόνος. Όλοι έχουμε ακούσει και ακούμε για τη δύναμη του ανατοκισμού μέσα στον χρόνο. Λίγοι όμως μπορούν να συνειδητοποιήσουν αυτό το οικονομικό θαύμα και ακόμα λιγότεροι να το αξιοποιήσουν. Το παρακάτω παράδειγμα αφορά αποταμίευση σταθερού ποσού 100 ευρώ μηνιαίως με ετήσια απόδοση 8 %. Η απόδοση αυτή φυσικά και δεν μπορεί να επιτευχθεί εγγυημένα ούτε σε έναν τραπεζικό λογαριασμό ούτε σε εταιρικά ή κρατικά ομόλογα. Είναι όμως ακόμα μεγαλύτερη ( πάνω από 10 %) κατά μέσο όρο τα τελευταία 150 χρόνια από τους δείκτες των χρηματιστηρίων που αποτυπώνουν και ακολουθούν τις τιμές των μετοχών των μεγαλύτερων εταιριών του κόσμου. Στα 20 χρόνια με συνολική αποταμίευση 24.000 ευρώ το συσσωρευμένο κεφάλαιο γίνεται 58.900, στα 30 χρόνια τα 36.000 ευρώ γίνονται 149.000 και στα 40 χρόνια τα 48.000 φτάνουν στα 349.100 ευρώ! Και όλα αυτά καταβάλλοντας μηνιαίως συνέχεια το ίδιο ποσό. Αν αναπροσαρμόζουμε τις εισφορές με βάση τον πληθωρισμό, το αποτέλεσμα θα είναι ακόμα πιο εντυπωσιακό. Σκεφτείτε, ακόμα και αν εμείς δεν έχουμε μπροστά μας αυτά τα χρονικά περιθώρια, τι μπορούμε να διδάξουμε στα παιδιά μας και πώς να τα βοηθήσουμε στη σχέση τους με το χρήμα.
ΚΑΝΟΝΑΣ 7: Δεν πρέπει να ζούμε για να αποταμιεύουμε αλλά να αποταμιεύουμε για να ζούμε. Πώς όμως; Με ομορφιά και αξιοπρέπεια χωρίς να επιβαρύνουμε εκείνους που αγαπάμε. Είναι πολύ κρίμα, αν μας δοθεί το δώρο της μακροζωίας, να στερηθούμε τις χαρές της.
Το χρήμα δεν είναι το σημαντικότερο στη ζωή μας αλλά έχει τη δύναμη να επηρεάζει όλα όσα είναι σημαντικά. Η μεγαλύτερη του αξία, όπως έλεγε και ο Αριστοτέλης, είναι ότι μας απελευθερώνει χρόνο για να είμαστε όταν θέλουμε εκεί που θέλουμε με εκείνους που θέλουμε, κάνοντας αυτό που θέλουμε. Λίγο είναι;